Nghien cuu Quoc te
Lê Hồng Hiệp
Kênh Podcast chính thức của Dự án Nghiên cứu Quốc tế (http://nghiencuuquocte.org/), dành cho các thính giả quan tâm về các vấn đề thời sự quốc tế.
Kênh Podcast chính thức của Dự án Nghiên cứu Quốc tế (http://nghiencuuquocte.org/), dành cho các thính giả quan tâm về các vấn đề thời sự quốc tế.
AI vẫn chưa phải là một cuộc cách mạng
Tập
Giống như những gì người Anh từng làm với động cơ hơi nước, công chúng Mỹ có thể định hình cách công nghệ mới lan truyền. Xem thêm.
Kể từ khi Kim Jong Un lên nắm quyền vào tháng 12/2011, ông đã siết chặt quyền kiểm soát đối với tầng lớp tinh hoa bằng cách tiến hành những cuộc thanh trừng trên diện rộng nhằm vào đội ngũ quan chức cấp cao và sĩ quan quân đội thuộc thế hệ lãnh đạo cũ, đồng thời xử tử những người khác chỉ vì các sai sót chính trị nhỏ. Nhiều thành viên giới tinh hoa Triều Tiên lo sợ rằng bản thân hoặc gia đình có thể bị sát hại bất cứ lúc nào. Xem thêm.
Hy vọng sẽ giành thêm nhiệm kỳ Tổng Bí thư thứ tư, Tập cảnh báo các quan chức kinh tế đã nghỉ hưu phải giữ im lặng. Xem thêm.
Một số hậu quả lâu dài và sâu rộng chỉ mới bắt đầu lộ diện. Xem thêm.
Data.gov.uk của Anh và lớp liên thông Estonia coi dữ liệu chính phủ là nguyên liệu cho đổi mới sáng tạo tư nhân. Luật Dữ liệu 2024 của Việt Nam phân loại dữ liệu thành cốt lõi, quan trọng để hạn chế, không tái sử dụng. Chương này phân tích mâu thuẫn giữa khóa chặt dữ liệu với lợi ích của việc chia sẻ dữ liệu công phục vụ đổi mới, sáng tạo. Xem thêm.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã chi phối nền chính trị nước này trong suốt bốn thập kỷ qua, và ảnh hưởng của ông sẽ không chấm dứt ngay cả khi cử tri Israel bỏ phiếu loại ông khỏi vị trí lãnh đạo. Trong thời gian giữ cương vị thủ tướng lâu nhất lịch sử Israel, Netanyahu đã làm thay đổi sâu sắc những nguyên tắc định hình chính sách an ninh quốc gia. Xem thêm.
Những cáo buộc cho rằng Trung Quốc đang xuất khẩu công suất dư thừa liên tục vang lên tại Mỹ, Liên minh châu Âu và Đông Nam Á, dù Bắc Kinh kiên quyết bác bỏ. Những lo ngại này hoàn toàn có cơ sở: rất khó cạnh tranh với sức mạnh công nghiệp của Trung Quốc, trong khi các doanh nghiệp và những bên có lợi ích liên quan tại địa phương lo lắng về đủ mọi vấn đề, từ mất việc làm đến sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp Trung Quốc.
Trong số này, chương trình Bàn tròn hai bờ eo biển đã mời ông Tín Cường – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đài Loan thuộc Đại học Phúc Đán – và nhà báo Đài Loan kỳ cựu Đường Tương Long, để cùng phân tích những biến động gần đây trong tình hình chính trị Brazil, Serbia và châu Âu, đồng thời thảo luận về những mâu thuẫn nội tại, tác động từ bên ngoài đằng sau các kết quả bầu cử và ảnh hưởng tiềm tàng của chúng đối với cục diện chính trị quốc tế. Xem thêm.
Sau hội nghị thượng đỉnh với Trump, Trung Quốc muốn một cuộc cạnh tranh có kiểm soát. Xem thêm.
Washington vẫn chưa nhận thức đầy đủ những cuộc tấn công mang tính hủy diệt của mình đã làm thay đổi tư duy của Tehran như thế nào. Thay vào đó, Nhà Trắng vẫn tỏ ra khó hiểu trước những hành động bị coi là “điên rồ” của Iran, bởi nước này không còn hành xử theo những tính toán trước chiến tranh. Xem thêm.
Một cuộc họp tại Bắc Kinh vào tuần này sẽ đặt nền móng để các thành viên thuộc thế hệ thứ bảy của Đảng Cộng sản Trung Quốc – hay 7G – đảm nhận những vị trí chủ chốt. Xem thêm.
Trong lúc chính quyền Trump đẩy mạnh các nỗ lực tiếp xúc với Moscow, Washington hiện phải đàm phán với một ban lãnh đạo Nga có tư duy chiến lược đã thay đổi đáng kể so với năm 2022. Đối với Mỹ, việc hiểu được bản đồ tư duy mới của Nga không chỉ đóng vai trò then chốt trong mọi nỗ lực tìm kiếm lối thoát khỏi cuộc đối đầu với Moscow. Xem thêm.
Một sự thay đổi tinh tế trong lập trường đã xuất hiện trong bối cảnh quan hệ đối tác Bắc Kinh-Moscow ngày càng sâu sắc. Xem thêm.
Nhà lãnh đạo Trung Quốc phân chia quyền lực giữa hai cấp phó đáng tin cậy nhất của mình như thế nào? Xem thêm.
Hệ thống định danh UPI-Aadhaar của Ấn Độ và X-Road của Estonia là hai cực của mô hình hạ tầng số công: hòa nhập quy mô lớn so với số hóa bộ máy theo chiều sâu. Kinh nghiệm quốc tế đặt ra câu hỏi VNeID nên là hạ tầng số dùng chung hay một hệ thống định danh hướng an ninh, có các chức năng dịch vụ nhưng vẫn tập trung về kiểm soát? Xem thêm.
Để hiểu cách tội phạm sử dụng AI và những biện pháp bảo vệ có thể được thiết lập nhằm ngăn chặn hành vi bóc lột, cần đặc biệt chú ý đến một trong những điểm nóng hiện nay của các trung tâm lừa đảo trực tuyến, nơi nạn nhân bị cưỡng ép tham gia hoạt động phạm tội sau khi bị mua bán: Đông Nam Á.Xem thêm.
Bắc Kinh đang thách thức Washington trong không gian vũ trụ như thế nào? Xem thêm.
Động thái của Liên minh châu Âu (EU) mang vẻ sốt sắng rõ rệt. Giữa tháng 10, một báo cáo nội bộ từ Hà Nội được công bố, dường như âm thầm vén màn cho tham vọng của châu Âu đối với nguồn tài nguyên quý hiếm của Việt Nam. Báo cáo nêu rõ rằng, nhằm ứng phó với các thách thức địa chính trị, châu Âu đang tích cực tìm kiếm sự đa dạng hóa chuỗi cung ứng, và Việt Nam – quốc gia Đông Nam Á đầy tiềm năng này – đã trở thành đối tượng được tập trung chú ý hàng đầu. Xem thêm.
Cả Nga lẫn Trung Quốc đều chưa trực tiếp tham chiến cùng Iran trong cuộc chiến chống Mỹ. Họ cũng không cần phải làm vậy. Bằng cách cung cấp thông tin tình báo về các mục tiêu Mỹ, công nghệ và linh kiện quân sự, cùng sự hỗ trợ kinh tế và ngoại giao, hai nước có thể đáp ứng những nhu cầu thiết yếu của Iran mà không phải trực tiếp tham gia cuộc chiến. Xem thêm.
Các quan chức ngoại giao của Bắc Kinh đang sử dụng chính ngôn từ của chính phủ Albanese để gây sức ép, buộc các chính quyền và cộng đồng địa phương phải đáp ứng những yêu cầu của họ. Xem thêm.
Kể từ khi lên nắm quyền vào tháng 8/2024, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh tham vọng đưa Việt Nam trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045. Để hướng tới mục tiêu này, một nghị quyết của Quốc hội ban hành tháng 4/2026 đã đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân hằng năm ở mức 10% đến hết năm 2030, trong đó phát triển cơ sở hạ tầng được kỳ vọng là một động lực tăng trưởng chủ chốt. Tuy nhiên, những hạn chế cả trong nước lẫn bên ngoài đang khiến Việt Nam gặp khó khăn trong việc huy động đủ vốn cho chương trình đầy tham vọng này. Xem thêm.
Thông báo của Bộ Quốc phòng Trung Quốc ngày 29/9 về việc thành lập một “trung tâm huấn luyện và hỗ trợ chung” tại sân bay Ban Keun ở Lào đã thu hút sự chú ý đến sự hiện diện quân sự ngày càng mở rộng của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) tại Đông Nam Á. Mặc dù Trung Quốc không gọi cơ sở này là một “căn cứ” và khẳng định nó “không nhằm vào bất kỳ bên thứ ba nào”, đây vẫn là cơ sở quân sự đầu tiên ở nước ngoài tập trung vào sức mạnh không quân mà Bắc Kinh công khai thừa nhận. Xem thêm.
Chiến dịch thanh lọc lòng trung thành của Tập đã làm trống rỗng bộ máy chỉ huy quân đội Trung Quốc trong lúc một cuộc họp quan trọng đang đến gần. Xem thêm.
Cáp quang biển là hệ thống vận hành bên dưới mọi hệ thống hạ tầng công nghệ khác, từ 5G đến trung tâm dữ liệu hay AI. Internet Việt Nam liên tục gián đoạn do sự cố cáp quang biển, đe dọa chủ quyền công nghệ số. Dựa trên kinh nghiệm đầu tư của Singapore và dự phòng hạ tầng của Nhật Bản, chương này coi việc tăng khả năng chống chịu về kết nối internet là cải cách mà Việt Nam sẵn sàng nhất. Xem thêm.
Hội nghị thượng đỉnh BRICS diễn ra tháng trước đã đánh dấu đỉnh cao của quá trình tái thiết lập quan hệ Trung Quốc – Ấn Độ đang diễn ra. Xem thêm.
Việc AI đang phát triển với tốc độ chóng mặt không có nghĩa công nghệ này nằm ngoài những quy luật lịch sử hay các khuôn mẫu hành vi thông thường của con người. Những cơn sốt đầu cơ luôn tạo ra các trạng thái mất cân đối quá lớn để có thể tồn tại lâu dài. Xem thêm.
Và phương Tây vẫn hành động quá ít để răn đe họ. Xem thêm.
Điều khiến người ta ít nhiều ngỡ ngàng là ngay từ đầu, bài phát biểu của Rubio đã tràn ngập những hoài niệm về nền văn minh phương Tây khởi nguồn từ Hy Lạp. Điều này hoàn toàn trái ngược với thái độ xa cách của chính quyền Trump đối với quan hệ xuyên Đại Tây Dương, đồng thời cho thấy Rubio cố ý thể hiện mong muốn tái quy tụ phương Tây quanh một sự đồng thuận về nền văn minh. Xem thêm.
Không thể phủ nhận Washington đã gây ra những tổn thất nghiêm trọng cho Iran. Tuy nhiên, Iran không cho rằng mình đang trên đà sụp đổ. Trái lại, Tehran tin rằng họ sẽ đánh bại Mỹ, và niềm tin ấy không phải hoàn toàn không có cơ sở. Xem thêm.
Một chiến thắng chính trị không đổ máu có thể là bài toán hóc búa hơn nhiều cho Washington. Xem thêm.
Bằng cách này hay cách khác, việc vùng Sừng châu Phi quay trở lại vũng lầy xung đột của Trung Đông nhiều khả năng là không thể đảo ngược. Xem thêm.
Thông điệp của Ngoại trưởng Trung Quốc khiến nhiều người phải tự hỏi nên hiểu thế nào cho đúng? Xem thêm.
Mỹ, EU thực thi sở hữu trí tuệ nghiêm ngặt bảo vệ các nhà đổi mới sáng tạo trưởng thành, trong khi Hàn Quốc, Trung Quốc hưởng lợi từ việc thực thi lỏng lẻo khi đuổi kịp. Việt Nam đứng giữa hai thái cực, vừa cần bảo hộ đáng tin cậy nhưng đồng thời có nguy cơ mất lợi thế học hỏi nếu siết luật. Nút thắt nằm ở thể chế thực thi. Xem thêm.
Dưới sự cai trị của Tập, Trung Quốc không còn đặc quyền lựa chọn: nước này đang bước vào một phiên bản khép kín và bế tắc của chính mình, điều sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng suy giảm dân số. Xem thêm.
ASEAN đang tìm kiếm một đối tác thứ ba, và Nhật Bản là lựa chọn hoàn toàn phù hợp – nếu nước này đi những nước cờ đúng đắn. Xem thêm.
Bắc Kinh chọn dồn tác động lên các nhà máy lọc dầu thay vì người dân. Xem thêm.
Ngày 29/9, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã tham dự Hội nghị thường niên lần thứ 23 của Câu lạc bộ Valdai. Vấn đề Ukraine là một trọng tâm của buổi thảo luận. Toàn bộ sự kiện với lượng thông tin truyền tải cực kỳ phong phú đã thể hiện rõ phong thái cứng rắn, lão luyện và tư duy hiện thực chủ nghĩa của Lavrov trên cương vị một nhà ngoại giao kỳ cựu của Nga. Xem thêm.
Phát ngôn của Tổng thống Mỹ về “đồng minh Thế chiến II” đã trao tính chính danh lịch sử cho Trung Quốc ngày nay. Xem thêm.
Đạo luật Thị trường Số EU chỉ định nền tảng gác cổng; Indonesia, Ấn Độ áp dụng luật cạnh tranh nhắm vào các nền tảng gọi xe, thương mại điện tử thống trị. Nền kinh tế số của Việt Nam vận hành qua Grab, Shopee, TikTok Shop, Zalo, MoMo... Câu hỏi đặt ra là cơ quan quản lý cạnh tranh của Việt Nam có thể kiểm soát được các hành vi phản cạnh tranh của các siêu ứng dụng thống trị hay không. Xem thêm.
Tổng thống Mỹ có thể leo thang căng thẳng với Iran như thế nào sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ? Xem thêm.
Hãy tận dụng sự bình yên hôm nay để chuẩn bị cho cơn bão lớn đã cận kề. Xem thêm.
Nhật Bản, một quốc gia bị ràng buộc bởi điều khoản hòa bình trong Hiến pháp kể từ sau Thế chiến II, đang đầu tư mạnh mẽ vào quốc phòng và đóng góp cho an ninh khu vực theo những cách từng được xem là không tưởng. Xem thêm.
Các cuộc chiến thương mại rất dễ thất bại khi một quốc gia phụ thuộc vào một nhà xuất khẩu về những đầu vào khó thay thế nhưng vẫn nhìn thương mại như một trò chơi có tổng bằng không. Trung Quốc nắm “ưu thế leo thang” trước Mỹ, nghĩa là ở bất kỳ mức độ đối đầu nào, chính phủ Trung Quốc cũng có khả năng gây ra cho Mỹ nhiều tổn thất hơn chiều ngược lại. Xem thêm.
Nghị quyết 05/2025/NQ-CP thí điểm cấp phép sàn giao dịch tài sản mã hóa trong 5 năm, yêu cầu vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng, giao dịch bằng VND, và sở hữu nước ngoài tối đa 49%. Nếu so với chính sách tương đối cởi mở của Singapore và lệnh cấm của Trung Quốc, câu hỏi đặt ra là ngưỡng vốn cao giúp hút định chế nghiêm túc hay nhằm loại bỏ các nhà đầu tư nhỏ. Xem thêm.
Một hệ thống kỷ luật độc đáo đã giúp đảng trụ vững. Xem thêm.
Theo lời mời của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có chuyến thăm cấp nhà nước tới Mỹ từ ngày 23 đến 25/9. ... Vì sao Trump lại coi trọng chuyến thăm này đến vậy? Chưa đầy nửa năm, lãnh đạo hai nước đã thực hiện chuyến thăm lẫn nhau, từ Bắc Kinh đến Washington. Những chuyến thăm này đã bổ sung những yếu tố ổn định nào cho quan hệ Mỹ – Trung? Xem thêm.
Suốt sáu tháng qua, cuộc chiến với Iran, dù gây nhiều xáo trộn, nhìn chung vẫn nằm trong tầm kiểm soát... Nhưng kịch bản đó không còn đúng nữa. Xem thêm.
Cách nước Mỹ kiềm chế – nhưng không chấm dứt – mối đe dọa khủng bố. Xem thêm.
Sau nhiều thập kỷ kín tiếng, Tokyo đang mở rộng hoạt động thu thập tình báo ở nước ngoài. Xem thêm.
“Đồng tiền BRICS” và phương án thay thế SWIFT từng khiến Trump nổi giận nay lại trở thành tâm điểm tại Hội nghị BRICS diễn ra vào cuối tuần qua. Xem thêm.